Zdrowotność roślin jest jednym z najistotniejszych warunków wysokiego plonowania buraków cukrowych. Niestety są one pod silną presją patogenów chorobotwórczych już od momentu siewu. Dlatego należy prowadzić wszelkie działania mające na celu ochronę buraków cukrowych przed chorobami. Przyjrzyjmy się zatem najważniejszym zagrożeniom i dostępnym metodom ich eliminowania.
Choroby buraków cukrowych zagrażają roślinom na wszystkich etapach ich rozwoju. Infekcje mogą zarówno zagrozić wchodzącym roślinom, jak i zaatakować buraki w zaawansowanych fazach rozwojowych. Na każdym etapie potrzebna jest zatem fungicydowa ochrona buraka cukrowego, a także działania prewencyjne.
Pierwszy czyhający na buraki patogen to grzyb z rodzaju Pythium sp.zgorzel siewek, który atakuje już w fazie wschodów. Wywoływana przez niego prowadzi do zamierania kiełków jeszcze pod powierzchnią gleby lub zaraz po wschodach.
Zgorzel siewek najczęściej pojawia się na stanowiskach o obniżonej kwasowości i takich, na których częstotliwość uprawy buraków jest zbyt duża. Infekcji sprzyjają także siewy poza optymalnym terminem oraz zbyt głębokie umieszczenie nasion.
Zapobieganie chorobie polega na stosowaniu prawidłowego płodozmianu i starannej uprawie gleby, tak by jej struktura czy zaskorupienie nie utrudniały wschodów. Należy również unikać opóźniania siewów.
Wywoływany przez grzyb Cercospora beticola chwościk buraka to jedna z chorób o największym znaczeniu dla tej uprawy. Objawy chwościka pojawiają się na ogół w lipcu i sierpniu na najstarszych liściach, ale z czasem atakują też te młodsze.
W efekcie utraty części powierzchni asymilacyjnej i związanej z nią konieczności regeneracji zatrzymany zostaje przyrost masy korzeni, a także spada zawartość w nich cukru. Powoduje to oczywiste straty ekonomiczne.
Źródłem zakażenia mogą być pozostawione na polu fragmenty liści i korzeni buraków. Dlatego zawsze po zbiorze należy wykonywać odpowiednie prace uprawowe i nigdy nie wysiewać buraków po burakach. Trzeba ponadto unikać stanowisk, w których sąsiedztwie uprawiane były buraki.
Do zwalczania chwościka buraka używa się głównie fungicydów z grupy triazoli. Ze względu na szybkie uodparnianie się patogenu na środki grzybobójcze należy przestrzegać zasady rotacji substancji czynnych.
Powodowana przez grzyb Ramularia beticolabrunatna plamistość liści nie ma dużego znaczenia gospodarczego. Niemniej jednak nie należy jej ignorować, gdyż prowadzi do zasychania liści, co nie pozostaje bez wpływu na tempo rozwoju buraków.
Pewnym ułatwieniem w zwalczaniu brunatnej plamistości liści buraka jest typowy termin infekcji. Na ogół zbiega się on z infekcją chwościkiem buraka, ewentualnie nieco ją wyprzedza. Sprawia to, że omawiany patogen zwalczany jest niejako przy okazji zabiegów wycelowanych w chwościk buraka.
Pierwsze objawy, wywoływanego przez grzyb Erysipha betaemącznika prawdziwego
, straty w plonach buraka możemy zaobserwować na burakach już pod koniec lipca. Charakterystyczny mączysty biały nalot pokrywa wówczas młode liście i liście sercowe. Silne porażenie prowadzi do żółknięcia, a następnie zasychania liści, co szczególnie w przypadku wczesnych infekcji może powodować .
Zabiegi fungicydowe w burakach cukrowych wykonujemy zapobiegawczo lub interwencyjnie po stwierdzeniu pierwszych objawów choroby. Jako że największe znaczenie ekonomiczne ma chwościk buraka
, pod kątem występowania objawów porażenia patogenem warto prowadzić także monitoring buraków ćwikłowych. Na nich bowiem chwościk ujawnia się przynajmniej tydzień wcześniej niż na burakach cukrowych, co pozwala na wykonanie zabiegów zapobiegawczych.
Pierwszym elementem walki z chorobami buraków cukrowych jest oczywiście prewencja. Polega ona przede wszystkim na zachowaniu prawidłowego płodozmianu i dbaniu o właściwą strukturę oraz odczyn gleby.
Należy także pamiętać, że wszelkie zabiegi mające na celu szybki i prawidłowy rozwój roślin przyczyniają się do poprawy ich zdrowotności. To zaś jest ważne ze względu na zależność między ogólną kondycją roślin a podatnością na infekcje.
Choroby grzybowe buraka wymagają zwalczania z użyciem odpowiednich środków ochrony roślin. Duża presja patogenów nierzadko powoduje przy tym konieczność wykonywania wielu zabiegów w sezonie wegetacyjnym. W połączeniu z narastającym problemem odporności na fungicydy na buraka skłania to do zwrócenia szczególnej uwagi na rotacje substancji czynnych.
Choroby buraka cukrowego zwalczamy, przede wszystkim używając fungicydów z grupy triazoli. Są to: difenkonazol i tebukonazol oraz najnowsze rozwiązanie w tej dziedzinie – Revysol®
. To ostatnie nie dość, że zapewnia największą skuteczność w doraźnej perspektywie, to jeszcze gwarantuje ją na lata, gdyż nie występuje tu problem odporności patogenu.
Choroby grzybowe buraka cukrowego stwarzają duże zagrożenie dla wysokości i parametrów plonu. Choć fungicydy
na buraki są podstawowym narzędziem ochrony upraw, warto pamiętać o preparatach zawierających miedź i siarkę. Środki ochrony roślin na buraki cukrowe możemy bowiem z powodzeniem uzupełniać preparatami z innych kategorii. Tlenochlorek miedzi zawarty choćby w specjalistycznych nawozach dolistnych wykazuje istotne działanie wspierające zwalczanie chwościka buraka. Z kolei siarka jest skuteczna także w eliminowaniu mączniaka prawdziwego. Dlatego fungicyd na chwościka warto uzupełnić preparatami zawierającymi miedź lub siarkę.
